ĐAU THẮT LƯNG KHÔNG ĐẶC HIỆU
Đội ngũ Phòng Khám Đồng Xuân ·
Đau thắt lưng không đặc hiệu là tình trạng đau thắt lưng không do một bệnh lý cụ thể, rõ ràng hoặc đã biết gây ra (ví dụ: nhiễm trùng, khối u, loãng xương, gãy cột sống thắt lưng, dị tật cấu trúc, rối loạn viêm, hội chứng rễ thần kinh hoặc hội chứng chùm đuôi ngựa).
1.
Định nghĩa
Đau thắt lưng không đặc hiệu là tình trạng
đau thắt lưng không do một bệnh lý cụ thể, rõ ràng hoặc đã biết gây ra (ví dụ:
nhiễm trùng, khối u, loãng xương, gãy cột sống thắt lưng, dị tật cấu trúc, rối
loạn viêm, hội chứng rễ thần kinh hoặc hội chứng chùm đuôi ngựa). Tình trạng
này không có một nguyên nhân cụ thể duy nhất mà có thể xuất phát từ nhiều yếu tố
khác nhau.
2.
Nguyên nhân
2.1 Các yếu tố cơ học
Tư
thế xấu, kỹ thuật nâng vật nặng sai cách, các cử động vặn người, cúi người và
các cử động lặp đi lặp lại đều có thể dẫn đến căng cơ hoặc chấn thương do quá tải.
Những trường hợp đau thắt lưng này hiếm khi được coi là chấn thương cấp tính mà
là chấn thương tích tụ diễn ra trong thời gian dài. Vùng lưng của bạn đã bị suy
yếu theo thời gian và chỉ cần một sự kiện duy nhất sẽ làm biểu hiện thành cơn
đau. Sự kiện đơn lẻ đó không phải là nguyên nhân gây chấn thương lưng, mà chỉ
đóng vai trò như "cú hích cuối cùng" đẩy mọi thứ qua vạch giới hạn.

2.2
Tình trạng thừa cân, béo phì
Áp lực lên đĩa đệm: Trọng lượng cơ thể tăng
lên sẽ tạo nhiều áp lực hơn cho đĩa đệm.
Thay đổi cấu trúc cột sống: Người thừa cân thường
có phần bụng nhô ra hơn so với cột sống. Điều này làm tăng lực kéo cột sống về
phía trước (gây ưỡn cột sống), đồng thời làm tăng áp lực lên đĩa đệm và hệ cơ
vùng thắt lưng (cơ gai sống, cơ vuông thắt lưng, cơ ổn định cột sống) nhằm giữ
cho thân người đứng thẳng.
2.3
Suy yếu ở hệ cơ lõi
Hệ
cơ lõi bao gồm tất cả các cơ kéo dài từ xương sườn đến mông. Hiện vẫn chưa có
câu trả lời rõ ràng về việc sự suy yếu cơ lõi dẫn đến đau thắt lưng, hay chính
đau thắt lưng khiến nhóm cơ này trở nên yếu đi. Tuy nhiên, đây vẫn là những
nhóm cơ trọng tâm bạn nên tập trung vào trong các bài tập của mình.

2.4
Những yếu tố khác ít được biết đến nhưng có liên quan
Hút thuốc lá.
Yếu
tố di truyền.
Mức độ hoạt động thể chất: Đau thắt lưng xuất
hiện ở cả những người vận động quá ít và những người vận động quá nhiều. Người
không tập thể dục, có lối sống ít vận động có nguy cơ đau thắt lưng tương đương
với người hoạt động thể chất cường độ cao nhưng không nghỉ ngơi và phục hồi đủ
cho buổi tập tiếp theo.
3.
Triệu chứng

Diễn
tiến đau thắt lưng chia làm 3 giai đoạn: Cấp tính (dưới 6 tuần), bán cấp (từ 6
đến 12 tuần) và mạn tính (trên 12 tuần).
Chỉ
có khoảng 10–15% các trường hợp cấp tính chuyển sang mạn tính. Nhờ điều trị hoặc
qua thời gian, vấn đề đau thắt lưng sẽ thuyên giảm. Các nghiên cứu cho thấy khoảng
90% bệnh nhân đau thắt lưng cấp tính sẽ giảm hoặc hết triệu chứng trong vòng 6
tuần, nhưng thường có thể tái phát vào đợt khác. Do đó, một trong những hành động
quan trọng nhất của người điều trị trong lần gặp bệnh nhân đầu tiên là trấn an
người bệnh, đồng thời giáo dục về sinh lý và diễn tiến tự nhiên của đau thắt
lưng.
Tập
luyện và tăng cường sức mạnh đúng cách sẽ giúp hạn chế việc đau thắt lưng tái
phát. Việc tập luyện các nhóm cơ hỗ trợ vùng lưng giúp rút ngắn thời gian của
cơn đau và kéo dài khoảng cách giữa các đợt đau ngày càng xa nhau hơn. Đôi khi,
cơn đau có thể bị đẩy lùi trong nhiều năm, đến mức người bệnh quên mất mình từng
bị chấn thương.
4.
Các phương pháp điều trị
Giảm đau: Sử dụng các thuốc chống viêm - giảm
đau, thuốc giãn cơ, hoặc thuốc thang.
Áp dụng các phương thức vật lý: nhiệt nóng và
nhiệt lạnh, điện trị liệu, siêu âm trị liệu, xoa bóp - bấm huyệt, châm cứu...
Hướng dẫn chế độ vận động và tập luyện: Cần
tránh hạn chế các hoạt động (ví dụ: nghỉ ngơi trên giường kéo dài) vì có thể dẫn
đến tình trạng bất động.
Hỗ trợ tâm lý: Đối với những bệnh nhân có
nguyên nhân tâm lý góp phần gây ra cơn đau (ví dụ: rối loạn giấc ngủ), có thể
cân nhắc dùng các loại thuốc phù hợp.
Phục hồi chức năng: Nền tảng chính của phục hồi
chức năng,cho dù thông qua vật lý trị liệu hay hoạt động trị liệu, vẫn cần giáo
dục bệnh nhân về quá trình bệnh, giúp nhận biết các kiểu đau lưng và kết hợp tập
luyện với các phương thức trị liệu để đạt được mục tiêu.