Tin tức & Cẩm nang sức khỏe

Điều trị viêm cân gan chân: phục hồi chức năng kết hợp Y học cổ truyền

Đội ngũ Phòng Khám Đồng Xuân ·

Điều trị viêm cân gan chân: phục hồi chức năng kết hợp Y học cổ truyền

Đau gót chân buổi sáng do viêm cân gan chân: nguyên tắc điều trị sớm, phục hồi chức năng theo từng giai đoạn và 3 thể bệnh theo Y học cổ truyền kèm các phương pháp không dùng thuốc.

Viêm cân gan chân là nguyên nhân thường gặp nhất gây đau gót chân, điển hình là cơn đau nhói ở những bước chân đầu tiên buổi sáng. Tin tốt là nếu được can thiệp sớm và đúng giai đoạn, phần lớn người bệnh hồi phục bằng các biện pháp bảo tồn mà không cần phẫu thuật. Bài viết tổng hợp hướng điều trị kết hợp giữa phục hồi chức năng và Y học cổ truyền.

Viêm cân gan chân là gì?

Cân gan chân là dải mô xơ chắc chạy dưới lòng bàn chân, từ xương gót đến các ngón chân, giúp nâng đỡ vòm bàn chân. Khi dải cân này bị quá tải lặp đi lặp lại (đứng lâu, đi bộ nhiều, chạy nhảy, thừa cân, mang giày đế cứng…), vùng bám ở gót bị tổn thương và gây đau. Cơn đau thường rõ nhất khi vừa ngủ dậy hoặc khi đứng lên sau ngồi lâu, rồi dịu dần khi đi lại.

Nguyên tắc điều trị

  • Can thiệp sớm: điều trị bảo tồn càng sớm, khả năng hồi phục càng cao. Khoảng 90% người bệnh cải thiện với các biện pháp bảo tồn, không cần phẫu thuật.

  • Kiên trì: một liệu trình bảo tồn chuẩn thường kéo dài 6–12 tháng.

  • Kéo giãn mỗi ngày: kéo giãn gân gót (gân Achilles) và cân gan chân 4–5 lần/ngày, đặc biệt vào buổi sáng trước khi bước xuống giường.

  • Thăm khám lại khi cần: nếu không cải thiện sau một thời gian điều trị, bác sĩ có thể chỉ định thêm chẩn đoán hình ảnh (siêu âm, X-quang, MRI…) để loại trừ nguyên nhân khác.

Người ngồi kéo giãn cơ bắp chân và gân gót

Kéo giãn đều đặn mỗi ngày là nền tảng của điều trị bảo tồn. Ảnh: Pfc. Christopher Vann, U.S. Army / Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Phục hồi chức năng theo từng giai đoạn

Giai đoạn cấp: giảm đau, giảm viêm

  • Nghỉ ngơi tương đối: tạm ngưng chạy nhảy, hạn chế đứng và đi bộ lâu; không đi chân đất trên nền cứng.

  • Hỗ trợ bàn chân: dùng đệm gót, miếng lót giày êm hoặc nẹp cổ chân theo hướng dẫn.

  • Chườm lạnh: 15–20 phút mỗi lần, khoảng 4 lần/ngày (bọc đá trong khăn, không đặt trực tiếp lên da).

  • Vật lý trị liệu: tùy tình trạng, có thể dùng các tác nhân vật lý (siêu âm, điện trị liệu, sóng xung kích) tại cơ sở có trang thiết bị phù hợp.

  • Xoa bóp mô mềm: giải phóng cân gan chân, cơ bụng chân và cơ dép; vận động nhẹ khớp cổ chân và các ngón chân.

  • Bài tập tại nhà: kéo giãn và tập mạnh nhóm cơ bắp chân, cơ chày sau, cân gan chân và các cơ gấp ngón chân.

Xoa bóp mô mềm lòng bàn chân điều trị viêm cân gan chân

Xoa bóp mô mềm vùng lòng bàn chân giúp giảm căng cân gan chân. Ảnh: Kolobetsoo / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giai đoạn bán cấp và mạn tính: phục hồi vận động

  • Tăng dần vận động: tăng từ từ thời gian đi bộ, chạy theo mức độ chịu đựng; chườm lạnh 1–2 lần/ngày sau vận động.

  • Kéo giãn nâng cao: các kỹ thuật co – nghỉ (contract-relax) và giữ – nghỉ (hold-relax) cho nhóm cơ bắp chân.

  • Tập mạnh cơ: tăng dần đối kháng với bài nhón gót, dây kháng lực.

  • Thăng bằng và cảm thụ bản thể: tập trên bậc thang, nhảy nhẹ khi đã hết đau.

  • Vận động ít tác động: đạp xe, đi bộ trên máy, leo cầu thang nhẹ nhàng để duy trì thể lực.

Bạn có thể tham khảo 4 bài tập tại nhà và cách phòng ngừa đau gót chân để bắt đầu ngay hôm nay.

Điều trị viêm cân gan chân theo Y học cổ truyền

Y học cổ truyền xếp đau gót chân vào chứng Tý. Bác sĩ thăm khám để xác định thể bệnh, từ đó chọn pháp điều trị và bài thuốc phù hợp:

Thể bệnh

Biểu hiện thường gặp

Pháp điều trị

Bài thuốc tham khảo

Phong hàn thấp

Đau tăng khi trời lạnh, ẩm; chườm ấm dễ chịu

Khu phong, tán hàn, trừ thấp, thông kinh lạc

Khương hoạt thắng thấp thang

Huyết ứ

Đau nhói, cố định một chỗ, thường sau chấn thương hoặc vận động quá sức

Hoạt huyết, hóa ứ, thông lạc chỉ thống

Đào hồng tứ vật thang

Phong hàn thấp kèm can thận hư

Đau âm ỉ kéo dài, mỏi gối, mỏi lưng, hay gặp ở người lớn tuổi

Khu phong trừ thấp, bổ can thận

Độc hoạt tang ký sinh thang

Bài thuốc chỉ dùng khi có chỉ định và gia giảm của bác sĩ Y học cổ truyền; không tự ý bốc thuốc theo bảng trên.

Các phương pháp không dùng thuốc

Y học cổ truyền có nhiều phương pháp không dùng thuốc hỗ trợ giảm đau, thông kinh lạc vùng gót chân như châm cứu (hào châm, điện châm, ôn châm, nhĩ châm…), cứu ngải, xoa bóp bấm huyệt. Tại Phòng Khám Đồng Xuân, bác sĩ phối hợp:

  • Hào châm, điện châm, nhĩ châm: giúp giảm đau, giãn cơ vùng bắp chân và gót.

  • Cứu ngải: làm ấm, phù hợp với thể phong hàn thấp.

  • Xoa bóp bấm huyệt: thư giãn cân gan chân, cơ bắp chân, tăng tuần hoàn tại chỗ.

  • Hướng dẫn bài tập: để người bệnh tự tập tại nhà giữa các buổi điều trị.

Kim châm cứu trong Y học cổ truyền

Châm cứu là một trong các phương pháp không dùng thuốc của Y học cổ truyền. Ảnh: Xhienne / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Khi nào cần đi khám?

Hãy đi khám sớm nếu đau gót kéo dài trên vài tuần dù đã nghỉ ngơi, đau tăng dần, gót sưng nóng đỏ, tê bì bàn chân hoặc đau sau chấn thương. Bạn có thể tìm hiểu trước một buổi khám Y học cổ truyền gồm những gì.

Khám tại Phòng Khám Đồng Xuân — Y học cổ truyền

Bác sĩ thăm khám, xác định thể bệnh, kết hợp châm cứu, cứu ngải, xoa bóp bấm huyệt và hướng dẫn bài tập phục hồi phù hợp với từng người. Xem các dịch vụ và bảng giá.

📍 Địa chỉ: 4/6F1 Đường số 160, Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
📞 Hotline/Zalo: 0869 497 081
🕒 Giờ làm việc: Thứ 2 – Thứ 6: 17h – 21h · Thứ 7: 13h – 21h · Chủ nhật: 8h – 21h

Đặt lịch khám ngay hôm nay để được bác sĩ tư vấn.

Lưu ý: Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc khám và chẩn đoán của bác sĩ.

Tài liệu tham khảo

Latt LD và cộng sự. “Evaluation and Treatment of Chronic Plantar Fasciitis.” Foot & Ankle Orthopaedics, tập 5, số 1, 2020. doi:10.1177/2473011419896763

Ảnh bìa: Stilfehler / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.