Tin tức & Cẩm nang sức khỏe

Ho, nghẹt mũi bấm huyệt nào? 6 huyệt dễ tìm tại nhà

Đội ngũ Phòng Khám Đồng Xuân ·

Ho, nghẹt mũi bấm huyệt nào? 6 huyệt dễ tìm tại nhà

Ho, nghẹt mũi bấm huyệt nào? 6 huyệt trong hướng dẫn Bộ Y tế, cách tự day tại nhà, lưu ý cho trẻ nhỏ và dấu hiệu phải đi khám ngay.

Đêm nằm thở bằng miệng vì nghẹt mũi, vừa thiu thiu ngủ thì lại ho? Trước khi lục tủ thuốc, thử nhìn xuống… hai bàn tay và gương mặt mình. Trong Đông y, có những huyệt nằm ngay cạnh cánh mũi và trên cổ tay hay được dùng khi bị cảm, ho, nghẹt mũi.

Nghẹt mũi, ho không dứt? Bấm 6 huyệt này

Tóm tắt nhanh

  • Nghẹt mũi: huyệt Nghinh hương (cạnh cánh mũi), Quyền liêu (dưới gò má), Hợp cốc (mu bàn tay).
  • Ho: huyệt Liệt khuyết, Thái uyên (cổ tay) và Xích trạch (khuỷu tay). Đây là các huyệt có trong hướng dẫn điều trị cảm của Bộ Y tế năm 2025.
  • Tự day huyệt giúp dễ chịu hơn, nhưng không thay được việc đi khám khi khó thở, sốt cao nhiều ngày, ho ra máu hay ho kéo dài hơn 3 tuần.

Vì sao trời lạnh hay bị ho, nghẹt mũi?

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, cảm (Đông y gọi là cảm mạo) hay gặp nhất vào mùa đông, xuân. Biểu hiện thường là nghẹt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi, đau đầu, sợ lạnh, có khi sốt, mỏi người. Đa số tự đỡ sau vài ngày đến 1–2 tuần, riêng ho có thể kéo dài 3–4 tuần.

Một nhóm khác là viêm mũi dị ứng: hắt hơi liên tục, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi mỗi khi gặp bụi nhà, lông thú, phấn hoa, khói thuốc hay trời trở lạnh. Bộ Y tế lưu ý nên điều trị sớm để tránh biến chứng viêm xoang, viêm họng, viêm tai.

Đông y cho rằng Phế (phổi) khai khiếu ra mũi: khi gió lạnh xâm nhập, Phế mất điều hòa nên mũi tắc, ho, hắt hơi. Vì vậy các huyệt chữa ho, nghẹt mũi phần lớn nằm trên đường kinh Phế ở cánh tay và kinh Đại trường chạy lên cạnh mũi.

Khi nào phải đi khám, khi nào đến bệnh viện ngay?

Đến bệnh viện ngay nếu có một trong các dấu hiệu:

  • Khó thở, thở gấp.
  • Đau ngực.
  • Ho ra máu.
  • Ho nặng lên rất nhanh, người rất mệt.

Nên đi khám sớm khi:

  • Sốt cao hơn 3 ngày, hoặc lúc nóng lúc rét run.
  • Ho hơn 3 tuần không đỡ, hoặc cảm hơn 10 ngày không đỡ.
  • Sụt cân không rõ lý do.
  • Sưng đau một bên cổ.
  • Đau, sưng quanh má, mắt, trán kèm nước mũi xanh vàng nhiều tuần (nghi viêm xoang).
  • Người có bệnh tim, phổi, tiểu đường, người già yếu, đang điều trị làm giảm sức đề kháng.

6 huyệt cho ho, nghẹt mũi: ở đâu, day thế nào?

Cách day chung: dùng đầu ngón cái hoặc ngón trỏ ấn vừa phải vào huyệt đến khi thấy ê tức, day tròn khoảng 1–2 phút mỗi huyệt, ngày vài lần. Day cả hai bên. Không day lên chỗ da trầy xước, mụn, sưng đỏ.

Huyệt cho nghẹt mũi, sổ mũi

Huyệt Nghinh hương và Quyền liêu trên mặt chữa nghẹt mũi

1. Nghinh hương: ngay cạnh cánh mũi, nằm trong rãnh giữa mũi và má, ngang điểm giữa cánh mũi. Tên huyệt có nghĩa là "đón mùi thơm", là huyệt quen thuộc nhất khi nghẹt mũi. Day nhẹ, có thể kết hợp miết dọc hai bên sống mũi từ trên xuống.

2. Quyền liêu: kẻ thẳng từ đuôi mắt xuống, gặp chỗ lõm ngay dưới xương gò má.

3. Hợp cốc: trên mu bàn tay, giữa ngón cái và ngón trỏ. Khép ngón cái sát vào ngón trỏ, huyệt ở chỗ thịt nổi cao nhất. Huyệt này được Bộ Y tế đưa vào cả điều trị cảm và viêm mũi. Phụ nữ đang mang thai nên hỏi bác sĩ trước khi bấm huyệt này.

Huyệt cho ho

Huyệt Liệt khuyết, Thái uyên, Xích trạch, Hợp cốc trên tay chữa ho

4. Liệt khuyết: ở bờ ngoài cẳng tay phía ngón cái, trên nếp gấp cổ tay khoảng 2 khoát ngón tay. Cách tìm nhanh: hai bàn tay bắt chéo nhau ở chỗ giữa ngón cái và ngón trỏ, đầu ngón trỏ tay trên chạm vào chỗ lõm trên cổ tay kia. Huyệt này dùng cho cả ho lẫn nghẹt mũi.

5. Thái uyên: ở nếp gấp cổ tay phía ngón cái, ngay chỗ sờ thấy mạch đập. Chỉ ấn nhẹ, không day mạnh.

6. Xích trạch: ở nếp gấp khuỷu tay. Gập nhẹ khuỷu sẽ thấy một gân to nổi giữa nếp khuỷu, huyệt nằm ở chỗ lõm phía ngoài gân đó (phía ngón cái).

Thêm cho phòng bệnh: Bộ Y tế gợi ý day ấn huyệt Túc tam lý hằng ngày trong mùa cúm. Huyệt ở dưới đầu gối khoảng 4 khoát ngón tay, cách mép ngoài xương ống chân 1 khoát ngón tay.

Nói thật để bạn hiểu: các huyệt trên có trong hướng dẫn điều trị cảm, viêm mũi của Bộ Y tế, nhưng đó là khi người có chuyên môn châm, bấm kết hợp các cách khác. Tự day ở nhà giúp dễ chịu, thư giãn hơn, chưa có nghiên cứu mạnh cho thấy làm hết ho hay hết nghẹt mũi ngay. Nếu đỡ thì tốt, không đỡ thì đừng cố day mạnh hơn.

Chăm sóc tại nhà để mau đỡ

Chăm sóc ho, nghẹt mũi tại nhà và lưu ý cho trẻ nhỏ
  • Nghỉ ngơi, uống đủ nước ấm, ăn cháo, súp nóng.
  • Giữ ấm cổ, ngực khi trời lạnh, nhất là ban đêm.
  • Hít hơi nước ấm (người lớn) cho đỡ nghẹt mũi. Bộ Y tế có hướng dẫn xông lá cho cảm lạnh; xông vừa đủ ra mồ hôi rồi lau khô, tránh gió.
  • Rửa mũi bằng nước muối sinh lý; người lớn có thể súc họng nước muối ấm.
  • Chanh mật ong ấm có thể làm dịu cổ họng (không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi).
  • Tránh khói thuốc, bụi; người bị viêm mũi dị ứng nên giữ nhà sạch bụi, giặt chăn gối thường xuyên.
  • Không tự ý dùng kháng sinh khi bị cảm thông thường. Thuốc xịt thông mũi không dùng quá 1 tuần.
  • Phòng lây cho người nhà: đeo khẩu trang, rửa tay, che miệng khi ho. Nên tiêm vắc xin cúm hằng năm.

Trẻ nhỏ bị ho, nghẹt mũi: cha mẹ lưu ý

  • Không cho trẻ xông hơi bằng nồi, bát nước nóng: rất dễ bị bỏng.
  • Không cho trẻ dưới 1 tuổi uống mật ong.
  • Có thể day thật nhẹ cạnh cánh mũi cho trẻ lớn, nhưng trẻ càng nhỏ càng nên cho đi khám thay vì tự chữa.
  • Đưa trẻ đi khám khi trẻ khó thở, sốt cao, triệu chứng nặng lên, hoặc cha mẹ thấy lo. Trẻ nhỏ nghi viêm xoang cũng nên được bác sĩ khám.

Đông y điều trị ho, nghẹt mũi tại phòng khám thế nào?

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, Đông y chia cảm thành nhiều thể (phong hàn, phong nhiệt, thể hư...), viêm mũi dị ứng cũng chia thành 3 thể. Mỗi thể có cách chữa khác nhau, nên bác sĩ phải hỏi kỹ, xem lưỡi, bắt mạch trước. Các cách không dùng thuốc có trong hướng dẫn gồm:

  • Châm cứu, điện châm các huyệt Phong trì, Hợp cốc, Nghinh hương, Quyền liêu, Liệt khuyết, Xích trạch...
  • Nhĩ châm (châm loa tai).
  • Xoa bóp bấm huyệt vùng đầu, mặt, cổ gáy.
  • Giác hơi, chườm ngải cứu dọc lưng, gáy, cánh tay.
  • Cứu ngải với người hay bị viêm mũi khi trời lạnh.

Xem thêm: Châm cứu có tác dụng gì không? Bằng chứng nói gì

Khám ho, nghẹt mũi, viêm mũi dị ứng tại Phòng Khám Đồng Xuân

Khi nào phải đi khám ngay và khám tại Phòng Khám Đồng Xuân

Mỗi lần trời trở lạnh là nghẹt mũi, hắt hơi, ho dai dẳng? Bác sĩ Phòng Khám Đồng Xuân sẽ hỏi kỹ, khám, kiểm tra dấu hiệu cần chuyển bệnh viện trước, rồi chọn cách phù hợp: châm cứu, xoa bóp bấm huyệt vùng mặt cổ, giác hơi, chườm ngải, và hướng dẫn bạn tự day huyệt đúng cách tại nhà.

📍 4/6F1 đường số 160, P. Tăng Nhơn Phú, TP.HCM (khu Thủ Đức – Quận 9 cũ)

🕔 Thứ 2–6: 17:00–21:00 · Thứ 7: 13:00–21:00 · Chủ nhật: 08:00–21:00

📞 0869 497 081 (gọi hoặc Zalo). Đến trực tiếp hoặc đặt lịch trước đều được.

Câu hỏi thường gặp

Nghẹt mũi bấm huyệt nào nhanh nhất?

Huyệt hay dùng nhất là Nghinh hương ở hai bên cánh mũi, kết hợp Hợp cốc ở mu bàn tay. Mức đỡ khác nhau ở mỗi người.

Bấm huyệt có cắt được cơn ho ngay không?

Không có cách bấm nào bảo đảm cắt ho ngay. Day Liệt khuyết, Thái uyên, Xích trạch có thể giúp dễ chịu hơn. Ho kéo dài hơn 3 tuần cần đi khám.

Có bấm huyệt nghẹt mũi cho bé được không?

Có thể day thật nhẹ cạnh cánh mũi cho trẻ lớn. Trẻ nhỏ, nhất là khi sốt cao hay khó thở, nên cho đi khám.

Ho, nghẹt mũi có cần uống kháng sinh không?

Cảm thông thường do virus, kháng sinh không có tác dụng. Chỉ dùng khi bác sĩ khám và chỉ định.

Bao lâu thì hết ho?

Cảm thường đỡ sau 1–2 tuần, riêng ho có thể kéo dài 3–4 tuần. Quá 3 tuần nên đi khám.

Nguồn tham khảo

  • Bộ Y tế. Quyết định số 3991/QĐ-BYT ngày 29/12/2025 ban hành tài liệu "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại", tập II: bài 1 "Cảm mạo", bài 2 "Viêm mũi do vận mạch và dị ứng (Tỵ cừu, Tỵ uyên)".
  • NHS (Anh). Cough. Rà soát 08/12/2023. https://www.nhs.uk/conditions/cough/
  • NHS (Anh). Common cold. Rà soát 22/03/2024. https://www.nhs.uk/conditions/common-cold/
  • NHS (Anh). Sinusitis. Rà soát 31/01/2024. https://www.nhs.uk/conditions/sinusitis-sinus-infection/
  • Vị trí huyệt mô tả theo chuẩn vị trí huyệt châm cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 2008), cách tìm phổ thông.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế việc khám và tư vấn trực tiếp của bác sĩ.